Expert Contributor:
Julia Nowak
Ludzie zajmujący się ochroną przyrody oraz etyczni myśliwi często są niesłusznie postrzegani wyłącznie jako ci, którzy pozyskują zwierzynę, albo wręcz sprowadzani do roli „zabójców zwierząt”. To jednak obraz daleki od prawdy. Myśliwi posiadający wymagane uprawnienia, działający w ramach rygorystycznych przepisów i zgodnie z zasadami etyki, odgrywają istotną rolę we współczesnym zarządzaniu populacjami dzikich zwierząt. Nie tylko wnoszą znaczący wkład w zapewnienie dobrostanu dzikiej przyrody, ale także poszerzają swoją wiedzę, spędzając długie godziny na obserwacji naturalnego rytmu życia zwierząt.
Julia Nowak – pochodząca z Polski, a obecnie mieszkająca w Szwecji ambasadorka marki Pulsar – jest myśliwą trzeciego pokolenia, która dorastając, uczyła się tropienia, odczytywania śladów zwierząt i języka łowieckiego. Szacunek do przyrody, który zaszczepił w niej ojciec, towarzyszy jej dziś we wszystkich działaniach – zarówno jako zaangażowanej myśliwej, jak i badaczce pracującej w terenie. Snując refleksje, Julia mówi zarówno o poczuciu odpowiedzialności, jakie wiąże się dziś z myślistwem, jak i o istotnej roli, jaką odgrywa w nim współczesna technologia.
Aktywnie angażując się w ochronę przyrody, Julia podkreśla, że to właśnie myśliwi są najlepszymi rzecznikami dzikiej fauny. Spędzając niezliczone godziny w terenie – w deszczu lub śniegu, o zmierzchu i po zmroku – zyskują wyjątkową możliwość obserwacji naturalnego rytmu życia zwierząt: ich hierarchii, relacji społecznych, sposobów żerowania oraz zachowań godowych. Tak długotrwała i uważna obserwacja wymaga autentycznej troski o gatunki i ich dobrostan.
„Połączenie tych wszystkich elementów sprawia, że to właśnie myśliwi najlepiej znają kondycję lokalnych populacji poszczególnych gatunków. Taka wiedza jest kluczem do właściwego zarządzania. Im więcej mamy informacji, tym bardziej trafne i precyzyjne mogą być nasze decyzje i działania” – mówi Julia.
Gromadzenie kluczowych danych, takich jak liczebność gatunków, wzorce aktywności, struktura płci i wieku, ogólny stan zdrowia oraz zachowania zwierząt, pełni funkcję naukowego kompasu. Dzięki temu osoby zajmujące się ochroną przyrody oraz myśliwi mogą podejmować odpowiedzialne, świadome decyzje, które pomagają zachować równowagę ekologiczną i sprzyjają rozwojowi dzikiej przyrody.
Zapytana o krytykę, z jaką często spotykają się myśliwi, Julia mówi, że jej źródłem bywa przede wszystkim niedostatek wiedzy. Przy ograniczonym zrozumieniu ludzie oceniają rzeczywistość przez pryzmat tego, co – jak im się wydaje – wiedzą, nie dostrzegając kluczowych, brakujących fragmentów całej historii. „Myślę, że w ostatecznym rozrachunku statystyki, liczby i fakty zawsze się obronią” – podkreśla. Po czym dodaje: „Gdy rozumiesz, jak coś działa, możesz łatwiej dostrzec, jak to wpływa na całe otoczenie”.
W erze dynamicznego rozwoju technologii trudno pozostać obojętnym na zachodzące zmiany. Postęp ten wywiera pozytywny wpływ na wiele obszarów ludzkiej działalności, przekładając się na szybsze i bardziej efektywne działania. Naturalnie, zmieniło się także samo podejście do myślistwa. Nie tracąc z pola widzenia podstawowych umiejętności i wiedzy myśliwskiej, technologia otwiera nowe możliwości skuteczniejszej obserwacji oraz bardziej etycznego polowania. „Zwłaszcza dziś, gdy wiele gatunków prowadzi nocny tryb życia, a inne coraz częściej wykazują taką aktywność pod wpływem presji ze strony człowieka i drapieżników” – dodaje Julia.
„Możemy obserwować zwierzęta w środku nocy, gdy chętniej wychodzą na otwarte przestrzenie, a tym samym uzyskać wyraźniejszy obraz ich zachowań. Dzięki temu łatwiej pozostać niezauważonym. Pozwala to obserwować naturalne zachowania i interakcje zwierząt, analizować strukturę płci i wieku, a także oceniać ogólny stan zdrowia całych grup lub – w razie potrzeby – pojedynczych osobników. Niektóre problemy zdrowotne są bowiem znacznie łatwiejsze do wychwycenia na podstawie obrazu termicznego niż przy obserwacji gołym okiem”.
Optyka termowizyjna poszerza możliwości obserwacyjne myśliwych w niesprzyjających warunkach, pozwalając im wykorzystywać swoje umiejętności z większym poczuciem pewności. Zapewniając lepszą orientację w sytuacji, obraz termowizyjny zwiększa także bezpieczeństwo – zarówno myśliwych, jak i zwierząt. „Dziki wyrządzające szkody w uprawach często wychodzą na pola od późnego wieczora do wczesnych godzin porannych, dlatego wykorzystanie termowizji sprawia, że polowanie staje się skuteczniejsze i bezpieczniejsze” – wyjaśnia Julia.
„Myślę, że gdy zaczynasz korzystać z termowizji, uświadamiasz sobie, jak wiele dzikiej przyrody masz wokół siebie. Zaczynasz dostrzegać rzeczy, które dotąd umykały twojej uwadze. To trochę jak otwarcie książki, która nigdy się nie kończy, bo wciąż pojawiają się w niej nowe wątki”.
Julia Nowak
Podobnie jak inne skuteczne narzędzia oddane w ludzkie ręce, technologia termowizyjna wymaga odpowiedzialnego podejścia. Julia ilustruje to trafną analogią: „Używając noża, można posmarować kanapkę masłem, ale można nim także kogoś zabić. Dlatego tak ważne jest rozróżnienie między etycznym myślistwem oraz myśliwymi działającymi zgodnie z zasadami a osobami, które mogłyby próbować wykorzystywać niektóre narzędzia do nielegalnych działań”. Ostatecznie każde działanie i jego konsekwencje wynikają z naszych wartości i zasad moralnych.
Julia, głęboko zaangażowana w ochronę przyrody i nieustannie poszukująca nowych sposobów na zwiększenie skuteczności działań w tym obszarze, sama opracowała metodę pomiaru korzyści płynących z wykorzystania optyki termowizyjnej. „Podczas studiów magisterskich, które łączyłam z rolą ambasadorki marki Pulsar, postanowiłam wykorzystać możliwość dostępu do wysokiej klasy urządzeń termowizyjnych. Jako punkt wyjścia na potrzeby pracy magisterskiej zastosowałam standardową metodę szacowania zagęszczenia populacji, opartą na obserwacjach prowadzonych w ciągu dnia z użyciem klasycznej optyki dziennej. Następnie powtórzyłam to samo badanie, modyfikując je: obserwacje dzienne zastąpiłam nocnymi, a optykę dzienną – termowizją. To temat na dłuższą opowieść, jednak ogólny wniosek był jasny: nocne obserwacje z wykorzystaniem termowizji okazały się skuteczniejsze i pozwoliły uzyskać obraz lokalnych populacji bliższy rzeczywistości”.
Julia Nowak
Podsumowując, rola etycznego myśliwego wykracza daleko poza samo polowanie. Dzięki systematycznej, uważnej obserwacji myśliwi stają się najpewniejszym źródłem danych o dzikiej przyrodzie, niezbędnych do właściwego zarządzania lokalnymi populacjami. Nowoczesne narzędzia, takie jak optyka termowizyjna, pozwalają myśliwym jeszcze lepiej pełnić tę rolę, umacniając pozycję myśliwego jako nieodzownego partnera w trosce o trwały dobrostan dzikich populacji.